green youth

ปัจจุบันสังคมไทยได้พัฒนาเข้าสู่ยุคบริโภคนิยมเต็มรูปแบบ ขอเพียงแค่เรามีเงิน ก็สามารถได้ทุกสิ่งที่เราต้องการ เราแทบไม่รู้ด้วยซ้ำว่าสิ่งของเหล่านั้นมาจากไหน มาได้อย่างไร หรือทำจากอะไร ซึ่งตรงข้ามกับสังคมในอดีต รุ่นปู่ย่าตายายของเราที่ต้องทำทุกอย่างด้วยตัวเองจึงจะยังชีพอยู่ได้ อยากกินข้าวก็ต้องปลูกเอง อยากมีเสื้อผ้าใส่ก็ต้องทอผ้า แล้วนำมาตัดเย็บเอง พอรุ่นพ่อแม่ก็ทำเป็นบ้าง ไม่เป็นบ้าง แต่พอคนรุ่นหนุ่มสาวปัจจุบัน ทำแทบไม่เป็นเลย ถ้าไม่มีพ่อแม่เป็นชาวนา ก็ทำนาไม่เป็นเลย ไม่ต้องพูดถึงคนที่เกิดในเมือง มีการศึกษาดี ต้นข้าวกับต้นหญ้ายังแยกกันไม่ออก ผมเคยพบน้องบางคนไม่รู้จักแม้ผลน้อยหน่า หรือผลไม้ท้องถิ่นบางชนิด ส่วนใหญ่จะรู้จักสินค้าที่มีขายตามตลาดเป็นส่วนใหญ่ ฉะนั้นไม่ต้องแปลกใจหากคนรุ่นปัจจุบันจะรู้จักสินค้าแบรน์เนมมากกว่ารุ่นพ่อแม่ หรือปู่ย่าตายาย   

กลุ่มเยาวชนโลกสีเขียวได้มีโอกาสปฏิบัติการและเรียนรู้อีกครั้ง โดยร่วมกับมูลนิธิกสิกรรมธรรมชาติ และมหาวิทยาลัยราชภัฎราชนครินทร์ จัดค่ายอบรมผู้นำเยาวชนเรียนรู้เกี่ยวกับวิถีชีวิตตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง โดยเยาวชนที่มาร่วมกิจกรรมเป็นผู้นำนักศึกษา และนักกิจกรรมในมหาวิทยาลัยต่างๆในพื้นที่ใกล้เคียง โดยอาสาสมัครกรีนยูธรับหน้าที่เป็นวิทยากรกระบวนการ ส่วนวิทยากรจากมูลนิธิกสิกรรมธรรมชาติเป็นผู้ให้ความรู้เกี่ยวกับการพึ่งตนเองในมิติต่างๆ   

บรรยากาศการเรียนรู้ทำให้นักศึกษาได้เรียนรู้เกี่ยวกับการปลูกข้าว ดำนา  การเผาถ่านด้วยเตาอิวาเตะ การย้อมผ้าด้วยวิธีธรรมชาติ การทำผลิตภัณฑ์พึ่งตนเอง อาทิ ปุ๋ยชีวภาพ แชมพูสระผม สบู่ ฯลฯ กิจกรรมเหล่านี้ได้ช่วยให้เยาวชนได้เรียนรู้ว่า วิถีชีวิตแบบพึ่งตนเองของรุ่นปู่ย่าตายายของเรามีความสมดุลกลมกลืนและเป็นมิตรกับธรรมชาติอย่างมาก ตัวอย่างเช่น การปลูกข้าวได้ดี ก็ต้องรู้จักและเข้าใจวัฎจักรของธรรมชาติ จึงจะสามารถวางแผน คัดเลือกเมล็ดพันธุ์ได้อย่างถูกต้อง หรือการนำไม้มาเผาถ่าน นอกจากเราจะได้ถ่านเพื่อใช้หุงต้มอาหารแล้ว ก็ยังได้น้ำส้มควันไม้ นำไปใช้เป็นยาฆ่าแมลงที่ไม่เป็นอันตราย และไม่มีสารตกค้างในธรรมชาติ วิถีชีวิตของคนรุ่นอดีตจึงมีความผูกพันกับธรรมชาติอย่างยิ่ง ฉะนั้นการเคารพและการดูแลธรรมชาติจึงเป็นหัวใจสำคัญของความรุ่งเรืองในอดีต 

นอกจากนี้เยาวชนยังได้เรียนรู้เกี่ยวกับศักยภาพของมนุษย์ที่มีอยู่ในตัวเอง แต่ไม่ได้ถูกนำมาใช้หรือถูกมองข้ามไป คนเราจึงหันไปพึ่งพาผู้อื่นให้ทำในสิ่งที่เราต้องการ ด้วยการเน้นการใช้เงินในการซื้อสินค้าตามสมัยนิยม ฉะนั้นค่าของคนจึงวัดกันด้วยเงิน คนที่มีทักษะในการหาเงินได้มากจึงเป็นที่ยอมรับในสังคม ขณะเดียวกันศักยภาพพื้นฐานของความเป็นมนุษย์กำลังเลือนหายไป และขาดการพัฒนา นั่นก็คือ ทักษะหรือศักยภาพในการดำรงชีวิตแบบพึ่งตนเอง ในความเป็นจริงมนุษย์มีศักยภาพการพึ่งตนเองมาโดยกำเนิด ถ้าคุณปลูกบ้านอยู่ไม่เป็น คุณก็จะไม่มีบ้าน หรือถ้าทำอะไรไม่เป็น คุณก็จะไม่สามารถดำรงชีวิตอยู่ได้ ซึ่งเป็นสิ่งที่น่าเสียดาย สภาพแวดล้อมสมัยใหม่ทำให้คนเราไม่ได้รับการพัฒนาทักษะดังกล่าว และขาดความเชื่อมั่นในที่สุด  

การเรียนรู้ร่วมกันกับผู้นำเยาวชนในค่ายนี้ทำให้หวนคิดว่า ปัญหาต่างๆที่สังคมไทยกำลังเผชิญอยู่ ณ เวลานี้ ไม่ว่าจะเป็นปัญหาสิ่งแวดล้อม ปัญหาสังคม ปัญหาความยากจน ฯลฯ ล้วนมีคำตอบอยู่แล้วจากประสบการณ์ของปู่ย่าตายายของเรา ตัวอย่างเช่น การมีวิถีชีวิตที่เคารพและกลมกลืนกับธรรมชาติ การดำรงชีวิตแบบพอเพียง การพึ่งตนเองตามศักยภาพของตน เป็นต้น อย่างไรก็ตามเราก็มิได้ส่งเสริมให้ทุกคนหันหลังกลับไปปลูกข้าวกินเอง ไม่ใช้เงิน ทำบ้านดินอยู่เอง ปลูกพืชกินเอง ซึ่งเป็นสิ่งเป็นไปไม่ได้สำหรับทุกคน อาจทำได้เพียงบางกลุ่มที่พร้อมจะทำเท่านั้น ฉะนั้นแนวคิดนี้จึงไม่ใช้คำตอบของคนส่วนใหญ่ในสังคม แต่สิ่งที่เราอยากให้เป็นก็คือ การมีจิตสำนึกใหม่ ที่เรียนรู้คุณค่าในอดีต รู้เท่าทันการเปลี่ยนแปลงแห่งยุคสมัย แล้วนำมาประยุกต์ใช้พัฒนาตนเอง พัฒนาสังคม และสร้างความหลากหลายในการดำรงชีวิตให้เกิดขึ้น มิใช่เป็นมาตรฐานเดียวเช่นในปัจจุบัน ฉะนั้นจิตสำนึกใหม่นี้จึงต้องเร่งสร้างให้เกิดขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มของคนรุ่นใหม่ เพื่อนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงทิศทางการพัฒนาสังคมไปสู่ความยั่งยืนในอนาคต